Slider 01 Slider 02 Slider 03 Slider 04
This is an example of a HTML caption with a link.

ZEYTİN VE ZEYTİNCİLİK


Zeytinciliğin Püf Noktaları

1. Zeytin ağacını sık buda, çapala, gübrele, su ver,dibinde çim bitirtme.
2. Zeytin zararlıları ile mücadele et.
3. Zeytini zamanında, elle toplamayı, tercih et.
4. Toplanan zeytini kısa sürede ve ezmeden yağhaneye götür.
5. Fabrikaya gelen zeytini çok bekletme.
6. Zeytini işlemeden önce yıka, temizle, taşlardan ve yapraklardan arındır.
7. Zeytini sağlıklı koşullarda öğüt.
8. Zeytinyağını uygun kaplarda dinlendir, depola. Kara sac bidonlar veya beton kuyular kullanma.
9. Zeytini ambalajladıktan sonra serin ve karanlık yerlerde muhafaza et.
10. Zeytini çok bekletmeden tüket.

Zeytin Ağaçlarında Verimi Arttırmak İçin Önerileri
Ülkemiz zeytinciliğinin önde gelen birinci sorunu, ağaç başına verim düşüklüğüdür. İspanya, İtalya ve Yunanistan’da var yılı ile yok yılı arasındaki rekolte farkı bizdeki gibi çok fazla değildir. Bu ülkeler, ağaç başına 50 Kg zeytini hemen her yıl toplarlar. Bizde ise durum çok farklıdır. Edremit Körfez Bölgemizde üç ağaç iki yılda 100 Kg (bir çuval) zeytin verir. Bu ortalama bir rakamdır, yani ağaç başına Körfez’de zeytin verimi 17 Kg civarındadır. İzmir’in güneyinde ise, durum daha da farklıdır, verim miktarı daha da azdır.
Peki, ağaçlarımızın verimini nasıl artırabiliriz?
Zeytincilikte iyi tarım uygulamalarını nasıl gerçekleştirebiliriz?
YAŞLI AĞACI olan üreticilerimize çok önemli üç öneri;

1. SERT BUDAMA: Ağaçlarımızı 6-7 metreden, 4 metrelere kademeli olarak indirelim. Ağaçlarda yaşlı dal, kara dal bırakmayalım. Bilek kalınlığında yeşil dallara dönüştürelim. Yaşlı ağaç kesilmeyi sever, gençleşir.

2. ZEYTİN HASADI: Zeytinler sarıdan pembeye döndüğü dönemde, çakı ile kesilen zeytinlerin çekirdek ve eteni ayrılıyorsa hasada erkenden başlayalım. Erken hasat, yükünü hafifleten ağaçların gelecek yılda zeytin vermesine önemli katkı yapar. TARAK ile ağaçlardan zeytinleri, taramak suretiyle tentelerin (yaygıların) üstüne indirelim. Tarakları, 1-2-3 metrelik eski sırıkların ucuna iki nalın çivisi ile takabilirsiniz. Zeytin mahsulü bol olan zeytinliklerde, BİR KADIN bir günde 75 Kg ile 200 Kg arasında değişen miktarlarda zeytin toplar. HASATTA elde taşınabilir, SARSICI ve ÇIRPICI özellikli hasat makinelerinden de yararlanabilirsiniz. Var yılında zeytin toplama masraflarınız yarıya iner, yağı daha ucuza mal edebilirsiniz.

3. DAMLAMA SULAMA: Bu konu gerçekten önemlidir. Yunanistan Adalarındaki zeytinlikleri, 8-10 kez buralara giderek yerinde inceledim. Selanik’in Kalkidiki yöresinde zeytinlikleri gezdim. Zeytinliklerin tamamı, damlama sulama ile geceleri (buharlaşmayı da azaltmak için) ayda ikişer, üçer kere sulanmaktadır. Yunan Adalarında, Girit ve Rodos’ta ağaçlar yemyeşil ve fesleğen gibi bol verim alıyorlar. Müşterek açılan derin kuyulardan, zeytinlikler ortak şebekelerden sulanıyorlar. Bizim bu konuda yapmamız gereken çok işlem bulunmaktadır.

Diğer zeytin bakımı işleri olan; toprak işleme, gübreleme, ilaçlama işleri de elbette üzerinde çok düşünülmesi ve uygulanması gereken konulardır.

“BİLMEK YAPABİLMEKTİR, YAPAMIYORSANIZ BİLMİYORSUNUZ DEMEKTİR”. Tarım üstü açık, çatısı olmayan bir iş koludur. Çevre faktörleri sizi olumsuz etkileyebilir, ona yönelik önlemler alınmasını icap ettirir.*

 

Bazı Yerli ve Yabancı Zeytin Çeşitlerinde Döllenme Durumları
Zeytin çeşitleri kendine verimlilik olarak 3 gruba ayrılabilir. Bunlar;

  • Kendine uyuşmaz
  • Kısmen kendine uyuşur
  • Kendine uyuşur

Bazı yerli ve yabancı zeytin çeşitlerinin için bilinen tozlayıcılar aşağıda verilmiştir.


Yerli Zeytin Çeşitlerimiz İçin Tozlayıcılar

Edincik Su

Kendine Verimli

-

Samanlı

Kendine Verimli

-

Ayvalık

Kısmen Kendine Verimli

Gemlik, Memecik, Erkence

Çakır

Kısmen Kendine Verimli

Gemlik, Erkence, Ayvalık

Erkence

Kısmen Kendine Verimli

Ayvalık, Çakır

Gemlik

Kısmen Kendine Verimli

Ayvalık, Çakır, Erkence, Samanlı

Memecik

Kısmen Kendine Verimli

Ayvalık, Çakır, İzmir Sofralık, Gemlik, Erkence, Memeli

Memeli

Kısmen Kendine Verimli

Ayvalık, Çakır, İzmir Sofralık, Gemlik, Erkence, Memecik

Uslu

Kısmen Kendine Verimli

Gemlik, Memecik

Domat

Kısmen Kendine Verimli

Ayvalık, Memeli, Memecik, Gemlik

İzmir Sofralık

Kendine Verimsiz

Mememcik, Gemlik, Erkence, Memeli

Eşek Zeytini

Kendine Verimsiz

Ayvalık, Memeli

Kilis Yağlık

Kendine Verimsiz

Ayvalık, Edincik Su, Memecik

 

 

 

 

 

 

 

 

Gübreleme

 

Zeytin ağaçlarında gübreleme 5 alt başlıkta incelenebilir.

Tesis gübrelemesi

Zeytin tesisi kurulmadan önce sıcaklık, yıllık yağış miktarı ve yağış dağılımına ait bilgilere dikkat edilmelidir. Sulama yapılacak ise sulama suyu kalitesi ve debisi bilinmelidir. Zeytin tesisi kurulmadan önce gübre tavsiyesi amacı ile 0 – 30 ve 30 – 60 cm toprak derinliklerinden ayrı ayrı toprak örneği alınıp analiz yaptırılarak tesis gübrelemesi yapılmalıdır. Tesis gübrelemesinde zeytinin köklerini iyi geliştiren fosforlu ve potasyumlu gübreler ile hayvan gübresi kullanılır.
Ülkemiz topraklarının büyük bölümünde zeytine özgü olarak bor ve çinkonun yetersiz olduğu belirlenmiştir. Tesis gübrelemesinde toprak pH değerine göre çinkolu ve borlu gübreler kullanılabilir. Tesis gübrelemesinde; fosforlu gübre olarak toprak pH değerine göre Triple Süperfosfat (TSP) veya Diamonyum Fosfat (DAP), potasyumlu gübre olarak Potasyum Sülfat (K2SO4), çinko için Çinko Sülfat (ZnSO4 .7H2O) ve bor için Boraks veya Borik Asit kullanılabilir.

 

Fidan çağı ve genç zeytin ağaçlarında gübreleme

Zeytin bitkisi çeşitlerine ve bölgeye göre 5 – 6 yaştan 6 – 12 yaşına kadar ancak verime yatar. Bu dönemlerde zeytin fidanları dengeli beslenerek tam verim çağında yüksek ve kaliteli ürün vermesi sağlanmalıdır. Zeytin tacının sıra aralarını kapatıncaya kadar toprağın su tutma kapasitesini artırmak için sıra aralarına Sonbahar – İlkbahar arasında yeşil gübre bitkisi yetiştirilerek toprağa karıştırılmalıdır.
Zeytin yetiştiriciliğinde ilk gübreleme, Ocak – Şubat aylarında uygulanmalıdır. Bu dönemde sulama yapılmayan bahçelerde, azotlu gübrenin yarısı veya 2/3’ü, fosfor ve potasyumlu gübrelerin tamamı uygulanmalıdır. Sulama yapılan bahçelerde ise azotlu gübrenin yarısı, fosforlu ve potasyumlu gübrenin tamamı ilk gübrelemede uygulanır. İlk gübrelemede gübreler bant halinde toprağın 15 – 20 cm derinliğine verildikten sonra toprağa karıştırılmalıdır.
Sulama yapılmayan bahçelerde son yağışlar bitmeden önce ikinci gübreleme yapılmalıdır. Bu dönemde azotlu gübrenin geri kalan bölümü serpme olarak uygulanıp 5 – 10 cm derinliğinde toprağa karıştırılır. Sulama yapılan bahçelerde azotlu gübrenin geri kalan kısmı iki eşit bölüme ayrılarak uygulanır. İlk bölümü meyve tutumu tamamlanınca diğeri meyve irileşme döneminde uygulanmalıdır. Gübreler uygulandıktan sonra mutlaka sulama yapılmalıdır. Zeytin fidanlarına verilecek gübre miktarı toprak ve yaprak analizlerine göre belirlenmelidir. Eğer gübreler damla sulama sistemi ile birlikte verilecek ise bu yönteme uygun gübreler kullanılmalıdır.

 

Tam verime yatmış ağaçlarda gübreleme

Gübreleme zamanı ve şekli genç zeytin ağaçları ile aynı şekilde yapılır. Kuru tarım (sadece yağış) ve sulu şartlarda (karık, tava veya damla sulama) zeytin ağaçlarına verilecek gübre miktarı ağaç başına alınan ürün miktarına göre yapılmalıdır.
Taban gübrelerinin ağaçların taç izdüşümüne bant halinde verilip kökleri kesmeyecek derinliğe karıştırılması, üst gübrenin ise taç izdüşümüne (ana gövdeden  0.5 – 1 cm uzağa) serpme olarak verilip toprağın 5 – 10 cm derinliğe karıştırılması, sulama yapılan yörelerde ise gübre uygulanmasından sonra sulama yapılması gerekir.

 

Yaşlı ağaçlarda gençleştirme budaması sonrası gübreleme

Çok yaşlı zeytin ağaçlarında verim miktarını artırmak için veya yeni çeşit aşılaması yapmak amacı ile yapılan sert budama sonrasında gübrelemede, ağaçta fizyolojik dengeyi sağlayacak yönde gübreleme yapmak gerekir. Bu tip budamalarda ağacın ana dallarında hemen hemen hiç sürgün dolayısı ile yaprak kalmadığı için ağacın azotlu gübrelerle gübrelenmesi gerekir. Budamadan sonraki birkaç yıl tam ürün alınamayacağı için ağacın bol sürgün ve yaprak vermesi için topraktan gübrelemeye ilave olarak yaprak oluşumundan sonra özellikle üre gübresi ile bir yaz sezonunda birkaç defa yapraktan gübrelenmesi gerekir. Kış ayları sert geçen yörelerde yeni sürgünlerin soğuktan zarar görmemesi için yapraktan gübre uygulamasını Sonbahar başlangıcına bırakmamak gerekir. Yaprak dokularının stres şartlarına dayanıklı olabilmesi için azotun yanında potasyumlu gübre de uygulanmalıdır.
100 lt suya, 1 – 2 kg üre + 2 – 3 kg potasyum nitrat  + yayıcı yapıştırıcı uygulanabilir.

 

Yapraktan gübreleme

Bitkiler besin maddelerinin büyük bölümünü topraktan kökleri ile alır. Fakat bazı durumlarda bitkiyi yapraktan da beslemek gerekir. Bu nedenler sırası ile;

  • Topraktan gübre uygulamaları tamamlanmıştır. Buna rağmen element noksanlıkları görülmektedir.
  • Sulama dönemi tamamlanmış veya yeteri kadar yağış meydana gelmemiştir. Bu nedenle topraktan gübre uygulama imkanı yoktur.
  • Dekara veya ağaç başına verilecek gübre miktarı çok azdır. Bu miktar gübreyi toprağa verme imkanı yoktur.
  • Topraktan uygulanması durumunda uygulanacak elementin alınmasını engelleyen bir çok faktör vardır. Bu nedenle yapraktan uygulama yapmak gerekir.
  • Kısa sürede etki görmek ve element noksanlıklarının düzeltilmesini sağlamak amacı ile yapraktan gübreleme yapılır.

Yaprak gübreleri katı (toz ve kristal) ve sıvı formda olabilir. Sıvı formda olan yaprak gübreleri çoğunlukla katı formda olan mineral gübrelerin su, asit ve özel çözgenlerde eritilerek konsantre eriyik halinde hazırlanmasından meydana gelir. Etkili madde miktarları toplamı katı formda olanlara oranla  2 – 3 kat daha azdır. Yaprak gübrelerinde uygulama dozu etkili madde bazında makro elementlerde ise % 1’i, mikro elementlerde ise % 0.1’i geçmemelidir. Uygulama doz ve zamanları bitkinin gelişme dönemine, bitkinin yaprağındaki kütikula tabakası kalınlığına göre degişmektedir.
Yaprak gübresi uygularken aşağıdaki hususlara dikkat etmek gerekir:

  • Hangi element veya elementler bitkide noksan ise o elementleri ve o elementin fonksiyonuna yardım eden elementleri içermelidir.
  • Sabah erken veya akşamüzeri (gece) yapraktan gübreleme yapılmalıdır.
  • Çok ince zerrecikler halinde pülverize edilmelidir.
  • Yaprakların hem alt hemde üst yüzeylerine püskürtülmelidir.
  • Yaprak yüzeyinden akıp gitmemesi için yayıcı – yapıştırıcı içermelidir.
  • Kalsiyumlu yaprak gübreleri sülfatlı ve fosforlu gübrelerle birlikte uygulanmamalıdır.
  • 15 –  20 gün ara ile iki üç kez uygulama yapılmalıdır.
  • Zeytin olgunlaşma dönemine (renk dönümüne) gelmişse uygulamanın etkisi pek fazla görülmez.

Ülkemizde damla sulama sistemi için üretilmiş olan çok besinli kompoze gübreler aynı zamanda yaprak gübresi olarak da kullanılabilir. Ancak, bu gübreleri kullanırken içine yayıcı –  yapıştırıcı ilave edilmelidir. Zeytin üretim alanlarında genel olarak görülen bor, çinko ve potasyum noksanlıklarını gidermek amacı ile aşağıda önerilen gübreler ve miktarları yaprak gübresi olarak kullanılabilir.
100 lt su
250 gr üre
2500 gr potasyum nitrat
100 gr borik asit
150 gr çinko sülfat

Anıt Yağ © 2012 | Çanakkale İnternet Medya